Hoofdpijn bij EDS
Hoofdpijn
Hoofdpijn komt heel vaak voor bij hEDS patienten en kunnen in verschillende varianten openbaren. Migraine, cervicogene hoofdpijn die vanuit de nek komt bij instabiliteit van de nek en de cranio-cervicale overgang, hoofdpijn door een Chiari malformatie (aangeboren afwijking waarbij de kleine hersenen door het achterhoofdsgat naar beneden zakken, richting het ruggenmerg. Hierdoor kan de doorstroming van hersenvocht worden belemmerd en kunnen neurologische klachten ontstaan), hoofdpijn door lekkage van hersenliqour, hoofdpijn door temporomandibulaire gewrichtsdysfunctie waarbij ook oorpijn, oorsuizen en tandenknarsen worden ervaren, kloppende hoofdpijn bij dysautonomie en hoofdpijn als bijwerken van medicatie.
Figuur - Ganglion cervicale superior
In de figuur hierboven zie je de anatomie van de hals met helemaal bovenaan het Ganglion cervicale superior (rood omcirkelt). Dit ganglion is een zeer belangrijke zenuwknoop die bij mensen met EDS voor veel problemen zorgt.
Het ganglion cervicale superior is een zenuwknooppunt aan beide zijden van de wervelkolom in de hals ter hoogte van de tweede en derde nekwervel. Het is deel van de sympathische keten (truncus sympaticus) waar alle autonome prikkels doorgegeven worden voor automatische lichaamsfuncties. Het ganglion geeft zenuwbanen af die meelopen met meerdere craniale zenuwen die alle functies uitvoeren die in je hoofd gebeuren zoals de doorbloeding van de hersenen, speekselaanmaak, het bevochtigen van de sinussen (om te kunnen ruiken bv), het horen en zien wordt hier mede door geregeld maar ook gevoel in je gezicht, je tong, je tanden en de spanning van je gezichtsspieren en je slikfunctie.
Functie van deze zenuwknoop: Het geeft sympathische (autonome) zenuwimpulsen door naar het hoofd en de hals.
Dat betekent concreet dat het helpt met:
· Pupilverwijding en regulatie oogdruk, temperatuur, stabiele zuurstof- en voedingsstofvoorziening van oogspieren, zenuwen en oogweefsel. (n. Oculomotorius III)à bij verstoring: drukkend of vol gevoel achter oog, wisselende roodheid, vermoeide/pijnlijke ogen, hoofdpijn rond ogen of slapen en soms visusklachten.
· Bloedvatregulatie in het hoofd en gezicht (n. trigeminus V), ook van de doorbloeding in de hersenen (belangrijk voor de hypofyse)
· Zweet-, traanvocht-, en sinusvocht- en speekselproductie (n. trigeminus V en n. facialis VII)
· Slikken (motorisch N. glossopharyngeus en n. Vagus) à bij verstoring: moeite met initiëren van slikken, gevoel dat slikken niet automatisch gaat, minder gevoeligheid van slijmvlies en hierdoor minder duidelijke slikprikkel, verhoogde aandacht op het slikken (hypervigilantie), globusgevoel, sneller vermoeide slikspieren en droog en geïrriteerd gevoel.
· Bloeddruk en hartslagregulatie in de regio van hoofd en nek
Blokkades of verhoogde spanning in de bovenste cervicale regio (schedelbasis tot de derde nekwervel) of fasciale spanning kunnen zich uiten in:
· Oogklachten, (tijdelijk) slecht/wazig zien, droge ogen. Deze klachten kunnen variëren in duur.
· Hoofdpijn, migraine of drukkend gevoel, flushes (rood en warm in je gezicht), duizeligheid bij opstaan (orthostatische intolerantie, draaiduizeligheid)
· Horen van een brom, piep of suis in je oor, maar dit kan zeer tijdelijk zijn
· Autonome disbalans wat zich uit in POTS klachten waarbij bloeddruk en hartslag ineens kunnen wegzakken of heel hoog kunnen worden zonder aanwijsbare of passende reden.
Indirect kan spanning rond de schedelbasis en op de dura mater (kanteling van het staartbeen) de veneuze afvoer van het brein beïnvloeden waardoor hormonen vanuit de hypofyse niet adequaat naar het targetorgaan worden geleidt. Spanning op het dura mater en hersenvlies (diafragma sellae) kan leiden tot verschuiving in de balans tussen sympathisch zenuwstelsel en parasympathisch zenuwstelsel en de stressrespons/immuunrespons (HHB-as). Hiervoor kun je ook eens kijken bij het kopje Zwangerschap bij EDS. Hier wordt ook meer uitgelegd over die relatie tussen het staartbeen en hersenfuncties.
Deze klachten beïnvloeden direct de inspanningstolerantie, het slaap-waakritme, stresstolerantie, hormonale balans en het uithoudingsvermogen. Dagelijkse activiteiten zoals staan, lopen, traplopen of langdurig zitten kunnen sneller klachten geven dan verwacht. Voor professionals is het belangrijk te beseffen dat deze beperkingen niet altijd zichtbaar zijn en sterk kunnen fluctueren.
bronnen: chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.janssen-rehabilitation.nl/images/HANDBOEK%20EDS%20v3.1%2020.11.2019.pdf
https://www.nysora.com/pain-management/ultrasound-guided-cervical-sympathetic-block/